Logotyp grant

eeagrants.org

Fundusze Norweskie i EOG - Wspólnie działamy na rzecz Europy zielonej, konkurencyjnej i sprzyjającej integracji społecznej.

 

Transnarodowe kino Agnieszki Holland

Projekt badawczy finansowany ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2014-2021, nr 2020/37/K/HS2/02327

Celem projektu jest analiza filmowej i telewizyjnej twórczości Agnieszki Holland w perspektywie wyznaczanej przez trzy kierunki współczesnych badań nad filmem i mediami: teorię autorstwa filmowego i medialnego, koncepcję transnarodowego kina i mediów oraz feminizm i globalne kino kobiet. Agnieszka Holland zaczynała swą karierę filmową jako zaangażowana politycznie twórczyni „kina moralnego niepokoju”, później kontynuowała ją w obszarze europejskiego i transnarodowego kina artystycznego, by wreszcie spróbować (z powodzeniem) sił w wysokobudżetowych hollywoodzkich projektach filmowych i serialach produkowanych przez globalne platformy telewizyjne. Po 1989 roku na powrót angażuje się w polskie życie filmowe i polityczne. Jeśli mówimy dzisiaj o globalizacji współczesnego kina, Agnieszka Holland reprezentuje tę tendencję w sposób doskonały.

Efektem realizacji projektu będzie pierwsza w języku angielskim monografia twórczości Agnieszki Holland.

Twarze - zdjęcie z otwarcia wystawy

Otwarcie wystawy “Twarze Agnieszki Holland” w Muzeum Kinematografii w Łodzi, 15 listopada, 2013 roku. Fot. Anna Michalska

Kierownik projektu:

Dr Elżbieta Ostrowska

Absolwentka kulturoznawstwa Uniwersytetu Łódzkiego. W latach 1988-2004 pracownik naukowo-dydaktyczny w Katedrze Mediów i Kultury Audiowizualnej UŁ. W latach 2005-2021 – Associate Lecturer w Department of English and Film Studies Uniwersytetu Alberty w Kanadzie. Odbyła staże naukowe w Uniwersytecie Jagiellońskim, University of Reading i University of Sussex (Wlk. Brytania). Wykładała w University of Pittsburgh, University of Oxford, University of Princeton. Opublikowała między innymi The Cinematic Bodies of Eastern Europe and Russia (współredakcja z Ewą Mazierską i Matildą Mroz (Edinburgh University Press 2016) Women in Polish Cinema (współautorstwo z Ewą Mazierską, Berghahn Books, 2006), The Cinema of Roman Polanski: Dark Spaces of the World (współredakcja z Johnem Orrem, Wallflower, 2006), The Cinema of Andrzej Wajda: The Art of Irony and Defiance (współredakcja z Johnem Orrem, Wallflower, 2003), Przestrzeń filmowa (Rabid, 2000). Jej artykuły ukazały się między innymi w Slavic Review, Studies in European Cinema, Studies in Eastern European CinemaHolocaust and Genocide Studies, and Feminist Encounters.

 

Publikacje Elżbiety Ostrowskiej na temat twórczości Agnieszki Holland:

 

Asystent naukowy:

Mgr Jarosław Grzechowiak

Filmoznawca i historyk filmu polskiego. Absolwent kulturoznawstwa (specjalność: filmoznawstwo i wiedza o mediach) na Uniwersytecie Łódzkim oraz socjologii (specjalizacja: Komunikacja Zintegrowana - Reklama, Public Relations, Branding) w Collegium Civitas. Doktorant Instytutu Kultury Współczesnej Uniwersytetu Łódzkiego, pracownik Filmoteki Narodowej-Instytutu Audiowizualnego. Współautor publikacji na temat historii filmu polskiego – m.in. Musi zostać rysa. Przewodnik po twórczości Janusza Morgensterna (2012), Kultura filmowa współczesnej Łodzi (2016), Polsko-czeskie i polsko-słowackie kontakty filmowe (2018) oraz artykułów publikowanych w „Kinie” i „Kwartalniku Filmowym”. Wykonawca w grancie Narodowego Centrum Nauki Rozpowszechnianie filmów w Polsce w latach 1945-1989: ogólnokrajowe ramy instytucjonalne i lokalne studium projektu. Kierownik grantu naukowego PRELUDIUM Kino polskich "zespołów partyjnych" w latach 1977-1991.

 

Realizacja projektu:

  • Prezentacja projektu oraz dyskusja na jego temat na spotkaniu Polskiego Towarzystwa Badań nad Filmem i Mediami, 17 lutego, 2021.
  • Prezentacja projektu na zebraniu naukowym Katedry Filmu I Mediów Audiowizualnych Uniwersytetu Łódzkiego, 15 grudnia, 2021r.
  • Prezentacja referatu “To Kill a Priest: “Righteous Anger” in Spoor (2017) by Agnieszka Holland”, na 52 Konwencie ASEEES, 1-3 grudnia, 2021, New Orleans, Virtual Sessions.
  • Wykład wprowadzający na temat twórczości Agnieszki Holland do filmu w jej reżyserii  Obywatel Jones prezentowanego w ramach projektu Otwarta Łódź w Centrum Dialogu Marka Edelmana.
  • Publikacja artykułu naukowego „Duma i uprzedzenie – krytyczne dyslokacje filmu «Zabić księdza» Agnieszki Holland”, Kwartalnik Filmowy, (116), pp. 146-170. doi: 10.36744/kf.918.https://czasopisma.ispan.pl/index.php/kf/article/view/918; artykuł jest również dostępny w Repozytorium UŁ (RUŁ), URI http://hdl.handle.net/11089/42630
  • Udział w dyskusji wokół 116 numeru Kwartalnika Filmowego, w którym został opublikowany artykuł „Duma i uprzedzenie”, 7 marca, 2022r.
  • Wygłoszenie dwóch wykładów na temat filmowych adaptacji klasyki literackiej zrealizowanych przez Agnieszkę Holland dla nauczycieli szkół średnich i podstawowych, zorganizowanych przez Centralny Gabinet Edukacji Filmowej Dzieci i Młodzieży, 8 i 9 marca, 2022r.
  • Wygłoszenie dwóch wykładów dla międzywydziałowego kursu “Contemporary approaches to film and screen studies” dla studentów Szkoły Doktorskiej na UŁ, 14 i 21 marca, 2022r.
  • Wykład “(Nie)obecna Agnieszka Holland” dwygłoszony na seminarium grupy badawczej ‘“Out of Frame”. The Forgotten Actresses and Career Women in Polish Cinema’ na Uniwersytecie Jagiellońskim, 6 kwietnia, 2022r.
  • Referat “Agnieszka Holland in FAMU – towards transnational authorship”. Wygłoszony na 15. Konferencji NECS Epistemic Media: Archive, Atlas, Network, Bukareszt, 21-26 czerwca, 2022r.
  • Referat „Agnieszka Holland: performing authorship”. Wygłoszony na konferencji online zorganizowana przez naukowe czasopismo Studies in Eastern European Cinema, 17 czerwca, 2022r.
  • Publikacja artykułu “Secret Agents, Informers, and Traitors: Agnieszka Holland’s Fever(Gorączka, 1980)”, Studies in Eastern European Cinema, (2022) DOI: 10.1080/2040350X.2022.2125221
  • Referat “Agnieszka Holland’s Angry Harvest (1985): Polish memory of the Holocaust revisited” wygłoszony na międzynarodowej konferencji “Totalitaryzm w literaturze i filmie”, Wyższa Szkoła Ekonomiczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej, 1-3 października 2022.

 

Transnational Cinema of Agnieszka Holland

Research project financed by Norwegian Financial Mechanism 2014-2021, nr 2020/37/K/HS2/02327

The proposed research program aims at examining Agnieszka Holland’s films and television works within three main theoretical frameworks: the concept of authorship in film and media, transnational film and media culture, and global women’s cinema and its correspondence with transnational feminism. These three theoretical frameworks will help to chart a concrete and nuanced approach to Agnieszka Holland’s large and complex body of work. The project's key departure from existing scholarship on Holland resides in its attempt to approach her work from the perspective of transnational women’s cinema. The research project will explore how Holland performs her authorship within various artistic conventions and styles as well as public discourses transmitting specific ideological agendas. Working in a new direction that breaks out of the impasse of using traditional concept of authorship in relation to Holland’s work, the project will examine its alternative modes being constituted by thematic and stylistic dispersion rather than consistency. As the research will demonstrate, her work significantly contributes to transnational feminism and calls for its revisions and re-considerations.

 

Principal Investigator

Elżbieta Ostrowska, PhD

She obtained her MA from the University of Łódź in Cultural Studies. In 1988-2004 – an assistant profesor in Department of Media and Audiovisual Culture UŁ. In 2005-2021 – Lecturer and Associate Lecturer in Department of English and Film Studies, University of Alberta, Canada. She had fellowships at the Jagiellonian University (Cracow, Poland), University of Reading (UK), and University of Sussex (Brighton, UK), University of Pittsburgh (US). Taught cinema at the University of Oxford, and University of Princeton. She published among others: The Cinematic Bodies of Eastern Europe and Russia (co-edited with Ewa Mazierska and Matilda Mroz, Edinburgh University Press 2016), Women in Polish Cinema (co-authored with Ewa Mazierska, Berghahn Books, 2006), The Cinema of Roman Polanski: Dark Spaces of the World (co-edited with John Orr, Wallflower Press 2006), The Cinema of Andrzej Wajda: The Art of Irony and Defiance (co-edited with John Orr, Wallflower Press, 2003), Przestrzeń filmowa (Rabid, 2000). She also published in Slavic Review, Studies in European Cinema, Studies in Eastern European CinemaHolocaust and Genocide Studies, and Feminist Encounters.

 

Elżbieta Ostrowska’s publication on Agnieszka Holland (prior to the project’s implementation):

  • “Agnieszka Holland’s Transnational Nomadism”, [in:] Polish Cinema in the International Context, ed. Michael Goddard, Ewa Mazierska, Rochester: Rochester University Press, 2014.
  • “I will wash it out”: Holocaust Reconciliation in Agnieszka Holland’s 2011 Film In Darkness, Holocaust and Genocide Studies, 2015, vol. 29, nr 1, pp. 57-75.
  • “Kto polubi Mary Lennox? Tajemniczy ogród Agnieszki Holland i współczesne kino familijne, Kwartalnik Filmowy, 2015, nr 81, pp. 52-68.
  • Dziedziczka Williama Wylera i Plac Waszyngtona Agnieszki Holland - powtórzenia i innowacje”, [in:] Adaptacje literatury amerykańskiej, ed. Rafał Syska, Kraków: Ekrany 2011, pp. 71-86.
  • “Agnieszka Holland – a Sceptic”, [in:] Ewa Mazierska, Elżbieta Ostrowska, Women in Polish Cinema, Oxford, New York: Berghahn Press, 2006.

 

Implementation and dissemination of the project:

  • Presentation of the project and its discussion at the meeting of the Polish Society for Film and Media Studies, February 17, 2021;
  • The project’s opening event: presentation of the project at the Department of Film and Audiovisual Media UŁ seminar, December 15, 2021; target group: academics; 24 participants.
  • 01-03.12.2021 – “To Kill a Priest: “Righteous Anger” in Spoor (2017) by Agnieszka Holland”, 52ndAnnual ASEEES Convention, December 1-3, 2021, New Orleans, Virtual Sessions
  • Introductory lecture on Agnieszka Holland’s work for her film Mr Jones presented as a part of the project Open Łódź at the Marek Edelman Dialogue Centre.
  • „Duma i uprzedzenie – krytyczne dyslokacje filmu «Zabić księdza» Agnieszki Holland”, Kwartalnik Filmowy, (116), pp. 146-170. doi: 10.36744/kf.918.https://czasopisma.ispan.pl/index.php/kf/article/view/918; the article is also available at the the University of Lodz Repository (RUŁ), URI http://hdl.handle.net/11089/42630
  • Participation in the online discussion on the articles published in the 116 issue of Kwartalnik Filmowy, March 7, 2022.
  • Two online lectures for the primary and secondary school teachers on two adaptations of literary classics by Agnieszka Holland delivered March 8 and 9, 2022, organized by Central Office for Film Education of Children and Youth in Łódź.
  • Two lectures on Agnieszka Holland’s cinema delivered within the inter-departamental course “Contemporary approaches to film and screen studies” for PhD students, University of Łódź, Institute of Contemporary Culture, March 14 and 21, 2022
  • Lecture “(Non)present Agnieszka Holland” delivered at the seminar of research group “Out of Frame”. The Forgotten Actresses and Career Women in Polish Cinema, Jagiellonian University, April 6, 2022.
  • “Agnieszka Holland in FAMU – towards transnational authorship”. NECS 15th annual conference, Epistemic Media: Archive, Atlas, Network, Bucharest, 21-26 June, 2022.
  • „Agnieszka Holland: performing authorship”. Studies in Eastern European Cinema Online Conference, June 17 2022.
  • Secret Agents, Informers, and Traitors: Agnieszka Holland’s Fever (Gorączka, 1980), Studies in Eastern European Cinema, (2022) DOI: 10.1080/2040350X.2022.2125221
  • Paper “Agnieszka Holland’s Angry Harvest (1985): Polish memory of the Holocaust revisited” delivered at the international conference “Totalitarianism in Literature and Film”, Wyższa Szkoła Ekonomiczno-Humanistyczna in Bielsko-Biała, October 1-3, 2022.

 

Co-Investigator

Jarosław Grzechowiak, MA

Film scholar and historian of Polish film. Graduate of cultural studies (specialization: film and media studies) at the University of Lodz and sociology (specialization: Integrated Communication - Advertising, Public Relations, Branding) at Collegium Civitas. PhD student at the Institute of Contemporary Culture at the University of Lodz, employee of the National Film Archive. Co-author of publications on the history of Polish film - including Musi zostać rysa. Przewodnik po twórczości Janusza Morgensterna (2012), Kultura filmowa współczesnej Łodzi (2016), Polsko-czeskie i polsko-słowackie kontakty filmowe (2018), as well as articles published in "Kino" and "Kwartalnik Filmowy". Contractor in the National Centre Science grant Film Distribution in People's Republic of Poland. Manager of the scientific grant PRELUDIUM The cinema of Polish "party units" in 1977-1991.