Transnarodowe kino Agnieszki Holland
Projekt badawczy finansowany ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2014-2021, nr 2020/37/K/HS2/02327
Celem projektu jest analiza filmowej i telewizyjnej twórczości Agnieszki Holland w perspektywie wyznaczanej przez trzy kierunki współczesnych badań nad filmem i mediami: teorię autorstwa filmowego i medialnego, koncepcję transnarodowego kina i mediów oraz feminizm i globalne kino kobiet. Agnieszka Holland zaczynała swą karierę filmową jako zaangażowana politycznie twórczyni „kina moralnego niepokoju”, później kontynuowała ją w obszarze europejskiego i transnarodowego kina artystycznego, by wreszcie spróbować (z powodzeniem) sił w wysokobudżetowych hollywoodzkich projektach filmowych i serialach produkowanych przez globalne platformy telewizyjne. Po 1989 roku na powrót angażuje się w polskie życie filmowe i polityczne. Jeśli mówimy dzisiaj o globalizacji współczesnego kina, Agnieszka Holland reprezentuje tę tendencję w sposób doskonały.
Efektem realizacji projektu będzie pierwsza w języku angielskim monografia twórczości Agnieszki Holland.
Otwarcie wystawy “Twarze Agnieszki Holland” w Muzeum Kinematografii w Łodzi, 15 listopada, 2013 roku. Fot. Anna Michalska
Kierownik projektu:
Absolwentka kulturoznawstwa Uniwersytetu Łódzkiego. W latach 1988-2004 pracownik naukowo-dydaktyczny w Katedrze Mediów i Kultury Audiowizualnej UŁ. W latach 2005-2021 – Associate Lecturer w Department of English and Film Studies Uniwersytetu Alberty w Kanadzie. Odbyła staże naukowe w Uniwersytecie Jagiellońskim, University of Reading i University of Sussex (Wlk. Brytania). Wykładała w University of Pittsburgh, University of Oxford, University of Princeton. Opublikowała między innymi The Cinematic Bodies of Eastern Europe and Russia (współredakcja z Ewą Mazierską i Matildą Mroz (Edinburgh University Press 2016) Women in Polish Cinema (współautorstwo z Ewą Mazierską, Berghahn Books, 2006), The Cinema of Roman Polanski: Dark Spaces of the World (współredakcja z Johnem Orrem, Wallflower, 2006), The Cinema of Andrzej Wajda: The Art of Irony and Defiance (współredakcja z Johnem Orrem, Wallflower, 2003), Przestrzeń filmowa (Rabid, 2000). Jej artykuły ukazały się między innymi w Slavic Review, Studies in European Cinema, Studies in Eastern European CinemaHolocaust and Genocide Studies, and Feminist Encounters.
Publikacje Elżbiety Ostrowskiej na temat twórczości Agnieszki Holland:
- ‘I will wash it out’: Holocaust Reconciliation in Agnieszka Holland's 2011 Film In Darkness, „Holocaust and Genocide Studies”, 2015, vol. 29, nr 1, ss. 57-75.
- Agnieszka Holland’s Transnational Nomadism, [w:] Polish Cinema in the International Context, red. Michael Goddard, Ewa Mazierska, Rochester: Rochester University Press, 2014.
- Kto polubi Mary Lennox? Tajemniczy ogród Agnieszki Holland i współczesne kino familijne, „Kwartalnik Filmowy”, 2015, nr 81, ss. 52-68.
- Dziedziczka Williama Wylera i Plac Waszyngtona Agnieszki Holland - powtórzenia i innowacje, [w:] Adaptacje literatury amerykańskiej, red. Rafał Syska, Kraków: Ekrany 2011, ss. 71-86.
- Agnieszka Holland – a Sceptic, [w:] Ewa Mazierska, Elżbieta Ostrowska, Women in Polish Cinema, Oxford, New York: Berghahn Press, 2006.
Asystent naukowy:
Filmoznawca i historyk filmu polskiego. Absolwent kulturoznawstwa (specjalność: filmoznawstwo i wiedza o mediach) na Uniwersytecie Łódzkim oraz socjologii (specjalizacja: Komunikacja Zintegrowana - Reklama, Public Relations, Branding) w Collegium Civitas. Doktorant Instytutu Kultury Współczesnej Uniwersytetu Łódzkiego, pracownik Filmoteki Narodowej-Instytutu Audiowizualnego. Współautor publikacji na temat historii filmu polskiego – m.in. Musi zostać rysa. Przewodnik po twórczości Janusza Morgensterna (2012), Kultura filmowa współczesnej Łodzi (2016), Polsko-czeskie i polsko-słowackie kontakty filmowe (2018) oraz artykułów publikowanych w „Kinie” i „Kwartalniku Filmowym”. Wykonawca w grancie Narodowego Centrum Nauki Rozpowszechnianie filmów w Polsce w latach 1945-1989: ogólnokrajowe ramy instytucjonalne i lokalne studium projektu. Kierownik grantu naukowego PRELUDIUM Kino polskich "zespołów partyjnych" w latach 1977-1991.
Realizacja projektu:
1.Prezentacja projektu oraz dyskusja na jego temat na spotkaniu Polskiego Towarzystwa Badań nad Filmem i Mediami, 17 lutego, 2021.
2. Prezentacja projektu na zebraniu naukowym Katedry Filmu I Mediów Audiowizualnych Uniwersytetu Łódzkiego, 15 grudnia, 2021r.
Plik z prezentacją projektu znajdą Państwo tutaj: PREZENTACJA
3. Prezentacja referatu “To Kill a Priest: “Righteous Anger” in Spoor (2017) by Agnieszka Holland”, na 52 Konwencie ASEEES, 1-3 grudnia, 2021, New Orleans, Virtual Sessions.
52 doroczny konwent ASEEES, 1-3 grudnia 2021, Nowy Orlean, sesja online.
4. Wykład wprowadzający na temat twórczości Agnieszki Holland do filmu w jej reżyserii Obywatel Jones prezentowanego w ramach projektu Otwarta Łódź w Centrum Dialogu Marka Edelmana.
5. Publikacja artykułu naukowego „Duma i uprzedzenie – krytyczne dyslokacje filmu «Zabić księdza» Agnieszki Holland”, Kwartalnik Filmowy, (116), pp. 146-170. doi: 10.36744/kf.918.https://czasopisma.ispan.pl/index.php/kf/article/view/918; artykuł jest również dostępny w Repozytorium UŁ (RUŁ), URI http://hdl.handle.net/11089/42630
6. Udział w dyskusji wokół 116 numeru Kwartalnika Filmowego, w którym został opublikowany artykuł „Duma i uprzedzenie”, 7 marca, 2022r.
7. Wygłoszenie dwóch wykładów na temat filmowych adaptacji klasyki literackiej zrealizowanych przez Agnieszkę Holland dla nauczycieli szkół średnich i podstawowych, zorganizowanych przez Centralny Gabinet Edukacji Filmowej Dzieci i Młodzieży, 8 i 9 marca, 2022r.
8. Wygłoszenie dwóch wykładów dla międzywydziałowego kursu “Contemporary approaches to film and screen studies” dla studentów Szkoły Doktorskiej na UŁ, 14 i 21 marca, 2022r.
9. Wykład “(Nie)obecna Agnieszka Holland” dwygłoszony na seminarium grupy badawczej ‘“Out of Frame”. The Forgotten Actresses and Career Women in Polish Cinema’ na Uniwersytecie Jagiellońskim, 6 kwietnia, 2022r.
10. Referat “Agnieszka Holland in FAMU – towards transnational authorship”. Wygłoszony na 15. Konferencji NECS Epistemic Media: Archive, Atlas, Network, Bukareszt, 21-26 czerwca, 2022r.
11. Referat „Agnieszka Holland: performing authorship”. Wygłoszony na konferencji online zorganizowana przez naukowe czasopismo Studies in Eastern European Cinema, 17 czerwca, 2022r.
12. Publikacja artykułu “Secret Agents, Informers, and Traitors: Agnieszka Holland’s Fever(Gorączka, 1980)”, Studies in Eastern European Cinema, (2022) DOI: 10.1080/2040350X.2022.2125221
13. Referat “Agnieszka Holland’s Angry Harvest (1985): Polish memory of the Holocaust revisited” wygłoszony na międzynarodowej konferencji “Totalitaryzm w literaturze i filmie”, Wyższa Szkoła Ekonomiczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej, 1-3 października 2022.
14. Referat “Towards recognition of Agnieszka Holland’s contribution to women’s cinema”. International Conference “Doing Women’s Film and Television History VI: Changing Streams and Channels”. 14 – 16 czerwca 2023, University of Sussex, Brighton, Wielka Brytania.
15. “Agnieszka Holland: artystka? aktywistka? intelektualistka?”, IV Zjazd Filmoznawców „Narracje – teorie, strategie, konteksty”, Warszawa, 28-30 czerwca 2023
16. Wykład wprowadzający do filmu Agnieszki Holland Gorączka (1980). Muzeum Kinematografii, Łódź, 5 października 2023.
17. Referat: “Transnational perspective on the Holodomor in Agnieszka Holland’s Mr. Jones (2019)”, Genealogies of Memory 2023: Pandemics, famines and industrial disasters of the 20th and 21st centuries, Warszawa, 22-24 listopada 2023.
18. Wydarzenie zamykające – prezentacja rezultatów projektu, Katedra Filmu i Mediów Audiowizualnych, Uniwersytet Łódzki, 23 lutego 2024
Plik z prezentacją zamykającą projekt znajdą Państwo tutaj: PREZENTACJA2
